Σε κάθε περίπτωση ο σχηματισμός των νεφών έχει ως αιτία την ανύψωση αερίων μαζών πλουσίων σε υδρατμούς, πού με την ψύξη πού υφίστανται κατά την ανύψωση, κορένυνται και οι υδρατμοί συμπυκνώνονται και μετατρέπονται σε σταγόνες νερού ή παγοκρυστάλλους κάνοντας ορατό το νέφος. Αν μάλιστα με την συσσωμάτωσή τους οι σταγόνες αυτές βαρύνουν επαρκώς, πέφτουν προς το έδαφος συνιστώντας την βροχή ή το χιόνι, αν ψυχθούν κάτω του σημείου παγιοποιήσεως (μηδέν βαθμοί Κελσίου δηλαδή). Σε ορισμένες δε περιπτώσεις, αν υποβληθούν στην δοκιμασία ανοδικών και καθοδικών ρευμάτων, παρασυρμένες απ' αυτά μάς προκύπτει και το χαλάζι. Ο θάνατός τους βεβαίως επέρχεται με την σημαντική αύξηση τής θερμοκρασίας, οπότε απομακρυνόμαστε απ' τον κόρο των αερίων μαζών σε υδρατμούς.

Μία πρώτη ταξινόμηση των νεφών, ανάλογα με την εικόνα πού παρουσιάζουν στον παρατηρητή τής γης, έγινε απ' τον Luke Howard (1772 - 1864) πού χρησιμοποίησε λατινικές λέξεις και τα διακρίνει σε τέσσερις βασικές κατηγορίες με τα εξής ονόματα:

1.  Σωρείτες (Cumulus) : σχηματίζουν σωρούς, αναπτύσσονται δηλαδή κατακόρυφα λόγω ανοδικών ρευμάτων.

2.  Στρώματα (Stratus)  : αναπτύσσονται οριζόντια σαν να στρώνουν τον ουρανό και καταλαμβάνουν επομένως μεγάλες εκτάσεις.

3.  Θύσανοι (Cirrus)  : εμφανίζονται σαν μπούκλες μπαλιών στον ουρανό.

4.   Μελανίες (Nimbus) : όπως δηλώνει και το όνομά τους έχουν σκοτεινό χρώμα. Αλλωστε η λατινική ονομασία nimbus σημαίνει βροχοφόρο σύννεφο.

Αλλη ταξινόμηση των νεφών γίνεται με βάση το ύψος πού βρίσκεται η βάση τους. Έτσι προκύπτουν δέκα τύποι νεφών με ονόματα συνδυασμούς των παραπάνω και πού εντάσσονται στις εξής κατηγορίες :

Α. Ανώτερα Νέφη 

• Θύσανοι (cirrus) : λευκά, λεπτά, νηματοειδή και σαν βόστρυχοι μπαλιών.
• Θυσανοσωρείτες (cirrocumulus) : μικρά και κυματόμορφα.
• Θυσανοστρώματα (cirrostratus)  : διαφανή φύλλα διά μέσου των οποίων μπορεί να φανεί ο ήλιος ή το φεγγάρι και μερικές φορές αν είναι αρκετά λεπτά, σχηματίζεται άλλως. Συχνά προμηνούν επιδείνωση τού καιρού.

Ολα δηλαδή όσα εντάσσονται στην κατηγορία αυτή αρχίζουν με το πρόθεμα "Θυ"  (ή "ci" για το λατινικό τους όνομα)  και βρίσκονται σε ύψος μεγαλύτερο από 6 χιλιόμετρα. Τα συστατικά τους είναι παγοκρύσταλλοι λόγω τής χαμηλής θερμοκρασίας σε εκείνο το ύψος. Κατά κανόνα έχουν λεπτή υφή και το χρώμα τους είναι λευκό. Όταν όμως ο ήλιος είναι χαμηλά στον ορίζοντα εμφανίζονται με ευρύ φάσμα θαυμάσιων χρωματικών συνδυασμών. Γενικώς τα ανώτερα νέφη συνδυάζονται με αίθριο καιρό και δείχνουν την κατεύθυνση τού ανέμου σε εκείνα τα ύψη.

Cirrus (Ci)	Cirrocumulus (Cc)	Cirrostratus (Cs)

Β. Μέσα Νέφη.

• Υψιστρώματα (altostratus) : σαν λεπτά στρώματα, γκρίζα και επιτρέπουν στον ήλιο να περνά σαν μέσα από γυαλιά.
• Υψισωρείτες (altocumulus) : στρωματόμορφα και με πτυχώσεις, συνήθως λευκά με κάποιες σκιές.
• Μελανοστρώματα (nimbostratus) : σκουρόχρωμα στρώματα με αρκετό πάχος πού δίνουν συνήθως βροχή ή χιόνι.

Η βάση αυτών των νεφών κατά κανόνα βρίσκεται μεταξύ 2 και 6 χιλιομέτρων. Συνίστανται κατά κανόνα από υδροσταγόνες πολλές φορές όμως και από παγοκρυστάλλους αν η θερμοκρασία είναι αρκετά χαμηλή. Τα μέσα νέφη έχουν πολλές ομοιότητες με τούς Θυσανοσωρείτες και τα Θυσανοστρώματα και μερικές φορές συνδυάζονται με ελαφρές βροχές.

Altostratus  (As)	Altocumulus  (Ac)	Nimbostratus  (Ns)

Γ. Κατώτερα Νέφη.

• Στρωματοσωρείτες (stratocumulus) : σαν στρώματα καμωμένα από σωρούς από βαμβάκι πού καλύπτουν μεγάλες εκτάσεις. Γενικώς λευκά με σκοτεινές περιοχές.
• Στρώματα (stratus) : γκρίζα στρώματα με ομοιόμορφη βάση.
• Σωρείτες (cumulus) : με επίπεδη βάση υψώνονται σαν σωροί από βαμβάκι ή πύργοι.
• Σωρειτομελανίες (cumulunimbus) : σαν τεράστια κουνουπίδια με πολυωρόφους πύργους μικρής όμως ζωής συνήθως κάτω τής ώρας.

Αυτά σχηματίζονται αρκετά χαμηλά, η βάση τους μπορεί να είναι μέχρι τα 2 χιλιόμετρα και συνήθως απαρτίζονται από σταγόνες νερού αφού η θερμοκρασία δεν είναι και τόσο χαμηλή. Εν τούτοις σε ψυχρά κλίματα π.χ. μπορούν να έχουν και παγοκρυστάλλους ή χιόνι. Το χρώμα τους είναι γκρίζο και μπορεί να έχει μαύρα τμήματα. Ανάλογα δε με τις συνθήκες θερμοκρασίας δίνουν βροχή ή χιόνι.

Stratocumulus  (Sc)	Stratus  (S)	Cumulus   (C)	Cumulonimbus   (Cb)

Νέφη Κατακόρυφου Αναπτύξεως : Μερικά από τα σύννεφα εξελίσσονται σε νέφη πολλών επιπέδων και καλύπτουν ή υπερβαίνουν την τροπόσφαιρα αφού ξεκινούν από τα 2 χιλιόμετρα και μπορούν να φτάσουν τα 13 χιλιόμετρα και δυνατόν να περνούν από διάφορες φάσεις όπως Στρώματα (stratus) νωρίς το πρωί , Στρωματοσωρείτες (stratocumulus) αργότερα, Σωρείτες (cumulus) το απόγευμα και με περαιτέρω κατακόρυφη ανάπτυξη μάς προκύπτουν τα πλέον εντυπωσιακά νέφη, οι Σωρειτομελανίες (cumulunimbus), πού μάς φιλοδωρούν με άφθονη βροχή συνοδευμένη με πολύ συχνές αστραπές και επικίνδυνους κεραυνούς.

Ορογραφικά Νέφη : Όπως δηλώνει και το όνομά τους προκύπτουν απ' την ανύψωση πού προκαλείται σε αέρια μάζα όταν συναντήσει βουνό. Διακρίνονται σε νέφη πού μοιάζουν με σκούφο πάνω απ' το βουνό (cap clouds) και σε νέφη πού μοιάζουν με φακό (lenticular clouds). Τα πρώτα σχηματίζονται από υγρό αέρα πού ανεβαίνει στην προσήνεμη πλευρά ενός βουνού και με την ψύξη επέρχεται κόρος των υδρατμών του. Τα δεύτερα σχηματίζονται όταν ισχυρός αέρας φυσά πάνω από τραχύ εδαφικό ανάγλυφο. Τα lenticular νέφη πολύ εύκολα τα συγχέει κανείς με εξωγήινους ιπτάμενους δίσκους.

cap clouds	lenticular clouds

Αλλα Νέφη.

Μαργαρώδη Νέφη: Σχηματίζονται στην ανώτερη ατμόσφαιρα, στα 80 χιλιόμετρα περίπου, πολύ πάνω δηλαδή από την τροπόσφαιρα στην οποία διαμορφώνεται ο καιρός. Προκαλούνται από τον βομβαρδισμό τού όζοντος με άτομα χλωρίου οπότε δημιουργείται και "τρύπα" όζοντος στην ατμόσφαιρα. Επίσης από την ανάκλαση των ηλιακών ακτινών σε παγοκρυστάλλους τής ανώτερης ατμόσφαιρας.

Νέφη Αεριωθουμένων: Πρόκειται για την λευκή ουρά πού αφήνουν πίσω τους τα αεριωθούμενα αεροπλάνα, όταν είναι εν πτήση σε μεγάλα ύψη. Λόγω τής χαμηλής θερμοκρασίας οι υδρατμοί των καυσαερίων υγροποιούνται και καθίστανται ορατοί με την δημιουργία τού νέφους εν είδη λευκής γραμμής πού χαράζεται στον ουρανό και πού στην συνέχεια διαπλατύνεται και στο τέλος διαλύεται λόγω τής εξάτμισης.

Μαργαρώδη Νέφη	Νέφη Αεριωθούμενων