Ιουλ
22
Ενημέρωση από Σέλι - Η Via Dolorosa της Απαλλοτρίωσης ενίοτε μονόδρομος ανάπτυξης.
Η υλική, ηθική, πνευματική, πολιτιστική, αθλητική και περιβαλλοντική ανάπτυξη του ανθρώπου ως ευαισθητοποιημένου μέλους του κοινωνικού συνόλου έχει τεθεί πια ως άμεσος στόχος του σύγχρονου κοινωνικού κράτους, του πραγματικού Κράτους Δικαίου. Καθώς ο δημόσιος χαρακτήρας περνά την πύλη της απαλλοτρίωσης και εμφανίζεται στη σκηνή, η ατομική ιδιοκτησία υποκλίνεται και αποζημιούμενη αποχωρεί.
Στη χώρα μας η αντιαναπτυξιακή, αντιπρογραμματική και αντιχωροταξική φιλοσοφία σε συγχορδία με τις άτολμες πρακτικές σχεδόν όλων των μεταπολεμικών κυβερνήσεων απέναντι στα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα της σχεδίασης πολιτικής εδάφους και κατοικίας, υπονόμευσε το αστικό μέλλον των Ελλήνων και πολλαπλασίασε τις παθογένειες. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια η προσπάθεια της οικιστικής αναμόρφωσης της χώρας, της κυκλοφορίας των οχημάτων στους πνιγερούς πολεοδομικούς ιστούς αλλά και της απόπειρας ολοκληρωμένης διαχείρισης του δικαιώματος του τουρισμού, αποτελούν μια βεντάλια με τα πιο δυσεπίλυτα και ζέοντα προβλήματα.
Η προστασία της ατομικής ιδιοκτησίας καθιερώθηκε από τη Ρωμαϊκή εποχή (jus abutendi) και βεβαίως από τη Γαλλική Επανάσταση με την αποδοχή της ιερότητας και του απαραβίαστου του χαρακτήρα της (La propriété est sacrée et inviolable, Γαλλική διακήρυξη δικαιωμάτων του ανθρώπου 1789, άρθρο 2), όπως εξάλλου την ασπάσθηκε και το νεοελληνικό κράτος. Το “ουδείς στερείται της ιδιοκτησίας αυτού ειμή δια δημόσιαν ωφέλειαν πάντοτε δε προηγουμένης αποζημιώσεως” παρέμεινε στερεότυπη φράση όλων των Συνταγμάτων της Ελλάδας από το 1844 μέχρι και την πρόσφατη αναθεώρηση του 2001. Η ιδέα δεν ήταν καινούργια, φιλοσοφικώς είχε αντιμετωπιστεί από τα «καλά χρόνια» ακόμη. Κι αν ο Πλάτων ήταν ελαφρώς ακραίος (υπερμαρξιστής υπό τους σύγχρονους όρους) στις απόψεις του για την κοινοκτημοσύνη “ού το ίδιον αλλά το κοινόν ανάγκη μέλει” Νόμοι θ 875Α» ο Αριστοτέλης φέρει τα πράγματα στην ρεαλιστικότερη έκφανσή της “βέλτιον μεν ιδίας τας κτήσεις, τη δε χρήσει ποιείν κοινάς” Πολιτικά Β5, 1263a»
Οι διαφωνίες κορυφώνονται όταν καλούμαστε στην εφαρμογή της κοινής χρήσης μέσω διαδικασιών στέρησης των έγγειων αποκτημάτων. Ποια είναι όμως η δημόσια ωφέλεια, πώς ορίζεται η Uutilité Publique ? Και πάντως πώς διαφοροποιείται από την έννοια της δημόσιας ανάγκης - Nécessité Publique. Όπως χαρισματικά διακρίνει ο Αλ. Σβώλος, η έννοια ποικίλει κατά εποχές. Ό,τι θεωρούνταν ως υπεροψία και βαυκαλισμός στα χρόνια της στείρας γραφειοκρατίας του Φιλίππου του Ωραίου (οι αρχαιολογικές εργασίες, ο καλλωπισμός, η εξυγίανση των πόλεων, η ανέγερση θεάτρων, μουσείων, γυμναστηρίων), έφθασε να είναι πια σήμερα ζωτική ΑΝΑΓΚΗ. Σε παραλλαγή, κατά τον προπαρελθόντα 19ο αιώνα του άκρου ατομικισμού, του προσανατολισμού μόνο στις προσωπικές και μεμονωμένες αξίες, κάθε τι συνολικότερο θεωρούνταν πως δεν ενδιέφερε την ολότητα και το κράτος, ενώ σήμερα αποτελεί από τις μεγαλύτερες επιταγές και ύψιστος σκοπός κάθε ευπρόσωπου και στοιχειωδώς ευνομούμενου κράτους πρόνοιας.
Στον ελλαδικό μας μικρόκοσμο, τα μεγάλα κοινωνικά δημόσια έργα μιας χώρας φάντασμα που χτίζονταν πρώτα από μηδενική βάση μετά το 1830, κι ύστερα συντριμμένη από τα εμφύλια μίση μετά το 1950 (νοσοκομεία, εθνικοί οδοί, λιμάνια, γέφυρες κλπ) απαιτούσαν γενναίες επεμβάσεις χειρουργικού απαλλοτριωτικού μεγαλείου. Ωστόσο η μόνιμη φτώχεια του δημοσίου ταμείου μας, υπήρξε ένας βασικός αναιρετικός λόγος επιτυχίας κάθε έντιμης προσπάθειας για ορθή πολεοδομική και οικιστική πολιτική. Δεν αποτράπηκε καν η πρώτη προϋπόθεση, η αποτροπή της βάναυσης μεταχείρισης του φυσικού και παραδοσιακού περιβάλλοντος. Στο βωμό του βίαιου κέρδους υπό το μανδύα της δημόσιας ωφέλειας θυσιάστηκαν πόλεις ολόκληρες, περιφέρειες, η πρωτεύουσα η ίδια μετατράπηκε με απαλλοτριωμένα ακόμη και τα γονίδια του παρελθόντος της, σε ένα εμετικά άναρχο τσιμεντένιο ικρίωμα θανατοποινιτών.
Κλασσικό γαγγραινώδες παράδειγμα της γειτονιάς μας, η δημιουργία του βιομηχανικού συγκροτήματος ESSO PAPPAS και ήδη ΕΚΟ με τη χύδην απαλλοτρίωση χιλιάδων στρεμμάτων στα προάστια της Θεσσαλονίκης. Αποδείχθηκε ήδη μόλις μετά 30 χρόνια όνειδους, το μέγα περιβαλλοντικό ατόπημα και το ισόβιο έγκλημα σε βάρος του ενάλιου πλούτου και των 500.000 (τότε) κατοίκων της συμπρωτεύουσας αλλά και όλου του Θερμαϊκού κόλπου.
Ωστόσο, μάθαμε πια. Διδαχθήκαμε και τολμάμε. Πείτε το “ευρωπαϊκός προσανατολισμός”, βαφτίστε το “εμπειρία κοινωνικής ευθύνης”, χαρακτηρίστε το κατά τις βουλές του εις έκαστος. Όμως ξεπερνώντας θαρραλέα τα προεδρικά φαντάσματα, πρέπει να κοιτάξουμε ξανά μπροστά, να δούμε τη δημόσια ωφέλεια κατάματα. Να ξαναπιάσουμε στο λιμάνι της απαλλοτρίωσης εφόσον αυτό επιτάσσει η πρόοδος. Να βρούμε τα ασφαλή χνάρια των νόμων που μοντέρνα χαράσσει η περήφανη νοτιοανατολική γωνιά της ενωμένης γηραιάς ηπείρου, και πάνω τους να δομήσουμε αποφασιστικά τον αντίποδα της απραξίας : Να δράσουμε, να μην αφήσουμε για άλλους, να κληροδοτήσουμε.
Το τι προβλέπει το Εθνικό Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης (Απρίλιος 2008), είναι μια πρώτη αφορμή:
1. Ενίσχυση του ρόλου της Θεσσαλονίκης ως «πόλης-πύλης» και ως περιφερειακού μητροπολιτικού πόλου της Ε.Ε.
2. Ανάληψη τουριστικών δράσεων συνδεόμενες βάσει των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε περιοχής, της έντασης και του είδους της τουριστικής δραστηριότητας, της γεωμορφολογίας και της ευαισθησίας των πόρων.
3. Αναβάθμιση της εικόνας των τουριστικών προορισμών προκειμένου να καταστούν ελκυστικότεροι και ασφαλέστεροι, με την ανάδειξη στοιχείων ταυτότητας και αναγνωρισιμότητας.
4. Προστασία, ανάδειξη και αποκατάσταση του περιβάλλοντος και του τοπίου (προστασία φυσικού περιβάλλοντος, αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, άϋλης πολιτιστικής κληρονομιάς, δημιουργία πολιτιστικών χώρων, δικτύων μονοπατιών και διαδρομών).
5. Διάχυση της τουριστικής δραστηριότητας με ένταξη των αναξιοποίητων τουριστικά πόρων της ενδοχώρας.
6. Ενίσχυση της σχέσης ανεπτυγμένων τουριστικών κέντρων και υπαίθρου, ώστε να εμπλουτιστεί η υφιστάμενη τουριστική προσφορά με νέα τουριστικά προϊόντα.
7. Βιώσιμες νέες μορφές τουρισμού που θα αναπτυχθούν σε ορεινές ή μη ανεπτυγμένες περιοχές.
8. Απόσυρση καταλυμάτων και οχλούντων κτιρίων ή/και προώθηση προγραμμάτων ανάπλασης για την περιβαλλοντική αναβάθμιση των περιοχών τουριστικού ενδιαφέροντος.
9. Λήψη κατάλληλων προληπτικών μέτρων για την αποφυγή και την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους με εφαρμογή, μεταξύ άλλων, κατάλληλων αντιπυρικών ζωνών, διαχειριστικών προγραμμάτων, συστημάτων έγκαιρης ειδοποίησης και πυροσβεστικών μέσων.
10. Κατάρτιση του δασολογίου για το σύνολο του εθνικού χώρου.
11. Λήψη όλων των αναγκαίων μέτρωνγια την αποφυγή απώλειας φυσικού πλούτου και της διάβρωση του εδάφους.
12. Ο έλεγχος της βόσκησης και του κυνηγίου, η υποβοήθηση της φυσικής αναγέννησης της βλάστησης και η αποφυγή αναδασώσεων με ξενικά είδη.
Πιο εξειδικευμένα, να τι προβλέπει αντίστοιχα το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (Μάιος 2007)
1. Η περιοχή του Βερμίου εντάσσεται στις Β2 Περιοχές με περιθώρια ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού.
2. Ομοίως εντάσσεται και στις Β3 Περιοχές όπου περιλαμβάνονται οι αναπτυγμένοι πυρήνες μαζικού τουρισμού εντός ευρύτερων αναπτυσσόμενων περιοχών με περιθώρια ανάπτυξης εναλλακτικού και αθλητικού τουρισμού.
3. Η ανάπτυξη προπονητικών κέντρων σε περιοχές του ορεινού και ημιορεινού χώρου που διαθέτουν ήδη ικανοποιητική πρόσβαση και δεν απαιτούν περαιτέρω βελτίωσή της, καθώς και ικανοποιητική ξενοδοχειακή υποστήριξη.
4. Τα προπονητήρια και οι λοιπές σχετικές υποδομές πρέπει να εναρμονίζονται με την κλίμακα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής εγκατάστασης.
5. Η προώθηση της σύνδεσης δράσεων αθλητικών φορέων (συλλόγων και σωματείων) με την τουριστική δραστηριότητα.
6. Ειδικότερα για το χιονοδρομικό τουρισμό δεν προβλέπεται η δημιουργία νέων χιονοδρομικών κέντρων.
7. Απαιτείται ο εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένης πιθανής συμπλήρωσης, επέκτασης και αναβάθμιση της ποιότητας των προσφερόμενων υπηρεσιών στα σημαντικότερα τουλάχιστον χιονοδρομικά κέντρα.
8. Βελτίωση της ασφάλειας των υποδομών πρόσβασης (οδικό δίκτυο).
9. Δημιουργία δικτύων διαδρομών ορειβατικού σκι σε υφιστάμενες δασικές οδούς και ορειβατικά μονοπάτια, κατά προτεραιότητα σε ορεινά συγκροτήματα που δεν διαθέτουν χιονοδρομικά κέντρα.
10. Συναφείς δράσεις ορειβατικών εναλλακτικών διαδρομών γύρω από ορεινούς οικισμούς, οι οποίοι θα διαθέτουν ικανοποιητική υποδομή φιλοξενίας και εστίασης.
11. Η βελτίωση της προσβασιμότητας, θα πρέπει να περιλαμβάνει μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος και του τοπίου.
12. Τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά των οδών να είναι στο αναγκαίο μέτρο για την εξυπηρέτηση των περιοχών και γενικότερα να λαμβάνεται μέριμνα για τον περιορισμό των επιπτώσεων στις χλωροπανίδες των περιοχών.
Πώς θα γίνουν εφαρμοστέα πράξη όλα αυτά στο Σέλι μας ?
Από πού ξεκινάμε και προς ποιο προσανατολισμό ξανοιγόμαστε ?
Το ελιξήριο δικής μας φιλοσοφικής λίθου, ή κατά προτίμηση «το πρώτο βήμα», καλείται υποχρεωτικά Απαλλοτρίωση Εκτάσεων. Η πολύφερνη πανάκεια της απαλλοτρίωσης βέβαια, μπορεί άλλοτε να αποτελεί εργαλείο αδαμαντοκοπής και άλλοτε φονικό εγχειρίδιο. Όμως όταν μιλάμε για το δικό μας χωριό, πάντα, πάντα κάποιοι οχληρά θα παραπονιούνται με μια δύστροπη γκριμάτσα, αγνοώντας επιδεικτικά τις εξελίξεις της νέας εποχής, αρνούμενοι καν να συζητήσουν. Πάντα κάποιοι φίλοι τους θα γιγαντώνουν με απειλητικό νόημα το δήθεν πολιτικό κόστος, πάντα κάποιοι μεταχρονολογημένα ευαίσθητοι θα διαμαρτύρονται στου όχλου την ισχύ, ενώ μερικοί θα ξεσηκώνουν τον κόσμο με τις παντιέρες και τις ροκάνες της ψευδοεπανάστασης ενάντια στους απαλλοτριωτές που ληστρικά τάχα μέλει εισβάλουν ως δήθεν ιμπεριαλιστές να δηώσουν τη γη των προγόνων τους...
Έχουμε άραγε προτεινόμενους λόγους απαλλοτρίωσης στο Σέλι ?
Υπάρχει πειστικό πεδίο επιχειρημάτων ?
1. Περιφρουρητική προστασία του περιβάλλοντος, κατάργηση κάθε μικρού ή μεγάλου ρυμοτομικού σχεδιασμού για την περιοχή. Απαλλοτρίωση υπό τον όρο της παραίτησης δικαιώματος δόμησης κάθε νέου κτιρίου.
2. Οριστική επίλυση κάθε ανασχετικού παράγοντα εξέλιξης εκ μέρους των όποιων ιδιοκτησιών ή φορέων, που εν μέρει δικαίως αντιδρούν στη χιονοδρομική επέκταση, αφού ουδείς τους άκουσε ποτέ με αίσθημα δικαίου.
3. Επέκταση δραστηριοτήτων ποικίλων δράσεων στους πεζούς επισκέπτες, τουρίστες, χιονοδρόμους, ορειβάτες.
4. Δημιουργία χωροταξικών υποδομών για ένα υψηλής τεχνολογίας θεματικό πάρκο ποικίλης ύλης, μη μονίμων εγκαταστάσεων.
5. Δημιουργία επισκέψιμων υποδομών για ίδρυση χλωροπανιδικού βιοπροστατευτικού πάρκου της υποαλπικής ζώνης.
6. Δημιουργία ελεγχόμενων διόδων και μονοπατιών για αναβίωση των ιππικών διαδρομών από ιδιωτικά ιπποφορβεία.
7. Δημιουργία υποδομών τεχνητής χιόνωσης με κατασκευή υδροφόρας τεχνητής λίμνης πολλαπλών χρήσεων.
8. Συσχετισμός με το υπό ανακατασκευή κτιρίου της Νομαρχίας και του νέου χώρου στάθμευσης (ασφαλτοστρωμένα και φωταγωγημένα 30 στρέμματα) σε ένα πυρήνα νεανικών συναυλιακών θεατρικών εκδηλώσεων ανοικτού φυσικού αμφιθεάτρου.
9. Χειμερινές δραστηριότητες στοχοθεσίας για το άθλημα του διάθλου, λειτουργία ανοικτού σκοπευτηρίου για περιορισμένη χρήση από Ελληνική Ομοσπονδία Χιονοδρομίας -1η υποδομή στην Ελλάδα, με παράλληλη χρήση από Ελληνική Αστυνομία, Κυνηγετικό Σύλλογο, Σκοπευτικό Σύλλογο, Τοξοβόλους κ.ά.
10. Ζώνη μηχανοκίνητης πίστας επιδείξεως τεχνικής, θερινών αγώνων ανωμάλου εδάφους, αυτοκινήτου και μοτοσικλέτας.
Τίποτε δεν είναι εύκολο, και κυρίως η απόφαση. Από τις δεκατέσσερις στάσεις της Via Dolorosa -από το Πραιτώριο στο Γολγοθά- η 6η είναι εκείνη που συγκινητικά χαράχθηκε εσαεί στο θυμικό από τα παιδικά μας χρόνια. Είναι εις μνήμην της Αγίας Βερονίκης που συναντά τον σταυροφέροντα Χριστό, του σκουπίζει το πρόσωπο με το μεταξωτό της πανί, και τα χαρακτηριστικά του προσώπου Του μένουν ανεξίτηλα χαραγμένα στο ύφασμα του Αγίου Μανδηλίου.
Το χιονοδρομικό μας έχει ανάγκη από βοήθειες, μικρές και μεγάλες, καθώς δεν έχει τις πολυτέλειες άλλων εποχών. Τότε που οι απαιτήσεις ήταν μετριότερες, που ο συναγωνισμός δε νοείτο, αλλά και τότε που το κλίμα συμμαχούσε σκανδαλωδώς. Βοήθειες έμπρακτες στους κοπιώντες, ας είναι και συμβολικές, έναν καλό λόγο, ένα χαμόγελο επιβράβευσης, ένα μαντηλάκι συντροφικότητας. Μακριά -άμποτε- από τις παγίδες της καχυποψίας, την κομπορρημοσύνη της φιλαυτίας, τις φεουδαρχικές αυταπάτες των διαχωριστικών γραμμών. Με βήματα σταθερά υποχρεούμαστε να βαδίσουμε τις μαρτυρικές στάσεις, με πρώτη την απαλλοτρίωση, μέχρι την κορύφωση της βασάνου, αν θέλουμε να αντικρύσουμε την Ανάσταση που θα ξανακάνει το Σέλι μοντέρνο αναψυχικό επίκεντρο, το δε τόπο μας μια γωνιά αισιοδοξίας και προκομμένων επενδύσεων.
Γιοβανόπουλος Γ. Κων/νος
Πρόεδρος Ε.Χ.Κ. Σελίου
