Μαϊ
15
Ζουν σε μεγάλο υψόμετρο με βοήθεια από δέκα γονίδια
H ικανότητα των κατοίκων του Θιβέτ να επιβιώνουν σε τόσο μεγάλο υψόμετρο, στην κορυφή του κόσμου κατά κυριολεξία, οφείλεται σε γενετικούς παράγοντες που διαμορφώθηκαν μέσα από τους μηχανισμούς της φυσικής επιλογής, υποστηρίζουν Αμερικανοί ερευνητές.
Οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Γιούτα εντόπισαν δέκα γονίδια στο γονιδίωμα Θιβετιανών, τα οποία τους βοηθούν να ζουν και να δραστηριοποιούνται παρά το πολύ μεγάλο υψόμετρο. Αντιθέτως, οι περισσότεροι «κοινοί θνητοί», που δεν διαθέτουν αυτά τα γονίδια, αρρωσταίνουν όταν βρίσκονται σε τόσο μεγάλο υψόμετρο. Τα δύο από τα γονίδια που βρήκαν οι Αμερικανοί ειδικοί, τα γονίδια EGLN1 και PPARA, συνδέονται με την αιμοσφαιρίνη, το συστατικό του αίματος που μεταφέρει οξυγόνο σε όλους τους ιστούς του σώματος και βρίσκεται στα γονίδια 1 και 22.
Οι γιατροί πιστεύουν ότι η μελέτη που δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό Science θα βοηθήσει για την εξεύρεση νέων μέσων αντιμετώπισης της «ασθένειας του μεγάλου υψομέτρου» όπως και διαφόρων άλλων, όπως η αναπνευστική και καρδιακή ανεπάρκεια. Η «ασθένεια του μεγάλου υψομέτρου» προκαλείται από την προσπάθεια του οργανισμού να αντιμετωπίσει την έλλειψη οξυγόνου που παρατηρείται ακριβώς σε τόπους που βρίσκονται σε πολύ μεγάλο υψόμετρο.
Η ασθένεια μπορεί να αποδειχθεί μοιραία και να προκαλέσει ακόμα και οίδημα στον εγκέφαλο αλλά και σημαντικά προβλήματα στο αναπνευστικό σύστημα, ακόμα και σε αυτούς που έχουν μεγάλη εμπειρία από μεγάλα υψόμετρα όπως είναι οι ορειβάτες.
Οι λαοί, όμως, που γεννιούνται και επιβιώνουν σε τόσο μεγάλα υψόμετρα εμφανίζουν ένα είδος «ανοσίας» ή καλύτερα δεν επηρεάζονται από τις ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες. Αυτό, λένε οι ειδικοί, είναι το αποτέλεσμα χιλιάδων ετών γενετικής επιλογής.
Η καθηγήτρια Λιν Ζορντ, της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Γιούτα, τόνισε ότι είναι η πρώτη φορά που οι επιστήμονες διαθέτουν τα γονίδια που εξηγούν αυτή τη διαδικασία προσαρμογής.
Οι ερευνητές μελέτησαν τα γονίδια 75 κατοίκων ενός χωριού του Θιβέτ που βρίσκεται σε ύψος 4,5 χιλιάδων μέτρων. Στη συνέχεια συνέκριναν το γενετικό υλικό με τα γονίδια Ιαπώνων και Κινέζων που ζουν σε χαμηλό υψόμετρο.
Οπως διαπιστώθηκε, τουλάχιστον δέκα γονίδια εντοπίζονται αποκλειστικά στους Θιβετιανούς και δεν ανιχνεύονται στο γονιδίωμα των υπολοίπων λαών της περιοχής που ζούσαν σε μικρότερο υψόμετρο. Τα διαφορετικά γονίδια διαδραματίζουν ρόλο στην επεξεργασία του οξυγόνου αλλά και στη συγκέντρωση της αιμοσφαιρίνης στο αίμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι κάτοικοι του Θιβέτ έχουν εξαιρετικά χαμηλές συγκεντρώσεις αιμοσφαιρίνης.
Οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Γιούτα εντόπισαν δέκα γονίδια στο γονιδίωμα Θιβετιανών, τα οποία τους βοηθούν να ζουν και να δραστηριοποιούνται παρά το πολύ μεγάλο υψόμετρο. Αντιθέτως, οι περισσότεροι «κοινοί θνητοί», που δεν διαθέτουν αυτά τα γονίδια, αρρωσταίνουν όταν βρίσκονται σε τόσο μεγάλο υψόμετρο. Τα δύο από τα γονίδια που βρήκαν οι Αμερικανοί ειδικοί, τα γονίδια EGLN1 και PPARA, συνδέονται με την αιμοσφαιρίνη, το συστατικό του αίματος που μεταφέρει οξυγόνο σε όλους τους ιστούς του σώματος και βρίσκεται στα γονίδια 1 και 22.
Οι γιατροί πιστεύουν ότι η μελέτη που δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό Science θα βοηθήσει για την εξεύρεση νέων μέσων αντιμετώπισης της «ασθένειας του μεγάλου υψομέτρου» όπως και διαφόρων άλλων, όπως η αναπνευστική και καρδιακή ανεπάρκεια. Η «ασθένεια του μεγάλου υψομέτρου» προκαλείται από την προσπάθεια του οργανισμού να αντιμετωπίσει την έλλειψη οξυγόνου που παρατηρείται ακριβώς σε τόπους που βρίσκονται σε πολύ μεγάλο υψόμετρο.
Η ασθένεια μπορεί να αποδειχθεί μοιραία και να προκαλέσει ακόμα και οίδημα στον εγκέφαλο αλλά και σημαντικά προβλήματα στο αναπνευστικό σύστημα, ακόμα και σε αυτούς που έχουν μεγάλη εμπειρία από μεγάλα υψόμετρα όπως είναι οι ορειβάτες.
Οι λαοί, όμως, που γεννιούνται και επιβιώνουν σε τόσο μεγάλα υψόμετρα εμφανίζουν ένα είδος «ανοσίας» ή καλύτερα δεν επηρεάζονται από τις ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες. Αυτό, λένε οι ειδικοί, είναι το αποτέλεσμα χιλιάδων ετών γενετικής επιλογής.
Η καθηγήτρια Λιν Ζορντ, της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Γιούτα, τόνισε ότι είναι η πρώτη φορά που οι επιστήμονες διαθέτουν τα γονίδια που εξηγούν αυτή τη διαδικασία προσαρμογής.
Οι ερευνητές μελέτησαν τα γονίδια 75 κατοίκων ενός χωριού του Θιβέτ που βρίσκεται σε ύψος 4,5 χιλιάδων μέτρων. Στη συνέχεια συνέκριναν το γενετικό υλικό με τα γονίδια Ιαπώνων και Κινέζων που ζουν σε χαμηλό υψόμετρο.
Οπως διαπιστώθηκε, τουλάχιστον δέκα γονίδια εντοπίζονται αποκλειστικά στους Θιβετιανούς και δεν ανιχνεύονται στο γονιδίωμα των υπολοίπων λαών της περιοχής που ζούσαν σε μικρότερο υψόμετρο. Τα διαφορετικά γονίδια διαδραματίζουν ρόλο στην επεξεργασία του οξυγόνου αλλά και στη συγκέντρωση της αιμοσφαιρίνης στο αίμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι κάτοικοι του Θιβέτ έχουν εξαιρετικά χαμηλές συγκεντρώσεις αιμοσφαιρίνης.
